1855 Yılı Kafkas Takvimi'ne Göre Sürmali Bölgesi'nin Demografik ve İstatistikî Yapısı

1854 yılında Tiflis'te Kafkasya Valiliği Matbaası'nda basılan Кавказскій календарь на 1855 годъ (1855 Yılı Kafkas Takvimi) adlı resmi salnamede yer alan verilere göre Sürmali bölgesi; köyleri, mezraları, göçebe aşiretleri, dini yapıları ve tarımsal-ekonomik kapasitesiyle dönemin ayrıntılı bir panosunu sunmaktadır. Aşağıdaki kayıtlarda bölgedeki Hıristiyan, Sünni ve Şii Müslüman hanelerin dağılımı, kilise ve cami sayıları, ekilen tarım ürünleri (buğday, çeltik, pamuk vb.), hayvan varlığı ile köylerin yerel ve Rusça adları eksiksiz olarak aktarılmıştır.

BELGE ÇEVİRİSİ:

Sürmali [IĞDIR] Bölgesİ - Aşİret Lİstesİ

Rusça Köy/Yer Adı	Yerel Dilde Adı	Milliyeti ve Dini	Konuştuğu Dil
GÖÇEBE KÜRTLER
Azizanlı	Azizanlu	Sünni Kürt	Kürtçe
Alianlı	Aliyanlu	Sünni Kürt	Kürtçe
Babo Ağa	Baba Ağa	Sünni Kürt	Kürtçe
Gasanli, sınır yakınında	Hasanli	Sünni Kürt	Kürtçe
Celali	Celali	Sünni Kürt	Kürtçe
Mamzedi	Mamzedi	Sünni Kürt	Kürtçe
Ryadyaki	Radiki	Sünni Kürt	Kürtçe
Baziki	Pizbiki	Sünni Kürt	Kürtçe
Galturi	Kalturi	Sünni Kürt	Kürtçe
Gosnalı veya Asohli	Hasanlı [Hesıni]	Az bilinen Ezidi inancı	Kürtçe
Deykheranli	Dılhiranlu	Sünni Kürt	Kürtçe
Bandinskoye veya Megemdanli	[Az bilinen Kürt oymağı]	Az bilinen Kürt oymağı	Kürtçe
Zadili [Zili]	Zilânlu [Redki]	Sünni Kürt	Kürtçe
Milili	Milanlu	Sünni Kürt	Kürtçe
Mutruby	Mutrib	Sünni Kürt	Kürtçe
Radiki	Radbiki [Redki]	Sünni Kürt	Kürtçe
Tashali	Daşanlu	Sünni Kürt	Kürtçe
Chobankera	Çobankara	Şii Tatar	Tatarca
Şarkianli veya Şadli	[Az bilinen Kürt oymağı]	Az bilinen Ezidi inancı	Kürtçe

Sürmali Bölgesi'nde

Miktar olarak

Köy sayısı	89
Hane: Hıristiyan	904
Hane: Müslüman: Sünni	523
Hane: Müslüman: Şii	1,423
Hane: Yahudi	”
Kürt kışlakları	38
Kilise: Ortodoks	”
Kilise: Ermeni-Grigoryan	33
Manastır	”
Ermeni-Katolik kilisesi	”
Cami: Sünni	”
Cami: Şii	12
Yahudi sinagogu	”
Ekilen buğday miktarı	2,829
Ekilen çeltik	412
Ekilen pamuk	20
Ekilen safran	”
Ekilen boya kökü	”
Üzüm bağı	25
Meyve bahçesi	95
Dut bahçesi	”
At	5,916
Büyükbaş hayvan	10,112
Koyun	25,895

Kaynakça

Кавказскій календарь на 1855 годъ [Kavkazskiy Kalendar na 1855 god]. Тифлис͂: Въ типографіи Канцеляріи Намѣстника Кавказскаго, 1854. S. 301 - 303, 315-316.

Êla Redkan'a Destek Olun

Bu belgeler, Êla Redkan ekibinin araştırmaları ve emeğiyle bulunup Türkçe ve Kürtçeye çevrilerek paylaşılmaktadır. Çalışmalarımızın devamına destek olmak için 50 TL veya üzeri bir seviyeden aşağıdaki platformlardan birine abone olabilirsiniz.

🔹 Redkan Patreon
🔹 Êla Redkan YouTube
🔹 Facebook – Eşîra Redkî - Redkan Aşireti

Desteğiniz, yeni belgelerin araştırılması ve paylaşılmasına katkı sağlar.