Redki Aşiretinden Bahseden Bazı Kitaplar

Redkî Aşiretine Dair Bir Kaynakça: Kitaplar, Süreli Yayınlar ve Arşiv Kayıtları

Kaynakça · 92 kİtap · 28 sürelİ yayın · 26 Kavkaz GAZETESİ sayısı

Bu yazının konusu, Redkî aşiretini ve bu aşiretten yetişmiş tarihî şahsiyetleri ele alan basılı eserlerdir. Aşağıda, söz konusu kitap, süreli yayın, gazete ve tezlerin künyeleri akademik kaynakça usulüne göre verilmiştir.

Çalışmanın amacı, Redkî aşiretinin köklü tarihi üzerine araştırma yapmak isteyenlere derli toplu bir yol haritası sunmaktır. Kitap adları italik, süreli yayın ve gazete adları italik, makale ile tez başlıkları tırnak içinde gösterilmiştir. Aynı eserin farklı dildeki baskıları, ciltleri veya mükerrer kütüphane kayıtları tek maddede birleştirilmiştir.

I. Kitaplar

1. Öner, Nihat. Redkanlılar (2 Cilt), Günce Yayınları, 2023, İstanbul.
2. Hesenê Emer [Haz. N. Öner], Ji Rewanê Heta Mûşê, Jînda Yayınları, 2026, Van.
3. Ahmedê Mırazi, Biraninên mın, Deng Yayınları, 1997.
4. Ahmedê Gogê, Dengê kal û bavên me, Lîs Yayınları, 2020.
5. Derviş Paşa. Tahdîd-i Hudûd-ı İrâniyye: Me’mur Derviş Paşa Lâyihası. 1847.
6. Şur, Tuncay ve Yalçın Çakmak (der.). Aktör, Müttefik, Şakî: Kürt Aşiretleri. İstanbul: İletişim Yayınları, 2022.
7. Brant, James. 1838 Yazında Kürdistan. Çev. A. Celil Kaya. İstanbul: Rûpel Basım Yayın, 2014.
8. Seîd, Rêdî ve Hîkmetê Panîyê. Dengbêj Memedê Panîyê: Kilamên Şer, Mêrxasî û Evîndarîyê. Wardoz Yayınları, 2025.
9. Ulugana, Sedat. İhsan Nuri Paşa’nın Anıları: Ağrı İsyanı Raporları. Ankara: Dipnot Yayınları, 2024.
10. Hun, Mücahit Özden. Kürtler ve Güller, Cilt 2, Alter Yayınları, 2022.
11. İhsan Nuri Paşa, Kürtlerin Kökeni, (çev. M. Tayfun), Doz Yayınları, İstanbul, 1991.
12. Bazîdî, Mela Mahmûd. Camî’yê rîsaliyan û hîkayetan bi zimanê kurmancî. 1850.
13. Averyanov, P.İ., Osmanlı İran Rus Savaşlarında Kürtler, Rusçadan Çev: İbrahim Kale, Avesta Basın Yayın, İstanbul 2010.
14. Alakom, Rohat. Serhad Aristokratları: Torin. 2009.
15. Abdullo, Safar (haz.). «Весь мир — тело, Иран — сердце…»: Сборник статей по иранистике [Bütün dünya bedendir, İran kalptir: İranoloji üzerine makaleler]. Almatı, 2019.
16. Ahmedli, Nazir. Haq-Nahaq. 2017. (Azerice)
17. Akçura, Yusuf. Türkçülük ve Dış Türkler. 1990.
18. Albayrak, Recep. Türklerin İran’ı – Yakın Gelecek. 2 cilt. 1970’lerde hazırlanmış, 2012’de yayımlanmıştır.
19. Anter, Musa. Kürtçe-Türkçe Sözlük. 1967.
20. Aras, Ahmed. Serhildana Seyîdan û Berezan. 2009.
21. Aristova, Tatyana Fedorovna. Материальная культура курдов XIX — первой половины XX в.: проблема традиционно-культурной общности [Kürtlerin Maddi Kültürü: Geleneksel Kültür Birliği Sorunu]. Moskova: Nauka, Glavnaya redaktsiya vostochnoy literatury, 1990.
22. Bayrak, Mehmet. Gravürlerle Kürtler. 2002.
23. Bournoutian, George A. Eastern Armenia in the Last Decades of Persian Rule, 1807–1828: A Political and Socioeconomic Study of the Khanate of Erevan on the Eve of the Russian Conquest. Malibu: Undena Publications, 1982.
24. Bournoutian, George A. The Khanate of Erevan Under Qajar Rule, 1795–1828. Persian Studies Series, cilt 13. 1992.
25. Bournoutian, George A. The Population of Persian Armenia Prior to and Immediately Following Its Annexation to the Russian Empire, 1826–1832. Occasional Paper, no. 91.
26. Budagov, B. A. ve G. A. Geybullayev. Explanatory Dictionary of Azerbaijani Origin Places’ Names in Armenia. 2009.
27. Bulut, Faik. Dersim Raporları. İstanbul: Evrensel Basım Yayın, 2005.
28. Chantre, B. À travers l’Arménie russe. 1893.
29. Chantre, Ernest. Missions scientifiques en Transcaucasie, Asie Mineure et Syrie [Transkafkasya, Küçük Asya ve Suriye bilimsel misyonları]. 1890.
30. Chatoev, Halit Muradovich. Курды Советской Армении: исторический очерк, 1920–1940 [Sovyet Ermenistan’ın Kürtleri: Tarihsel bir taslak, 1920–1940]. 1965.
31. Chernichenkina, Natalia (haz.). Rus İmparatorluk Kayıtlarında Ermeni Sorunu (1912–1917). Cilt 2. 2017.
32. Chopin, I. I. Исторический памятник состояния Армянской области в эпоху ее присоединения к Российской империи [Rus İmparatorluğu’na katılım döneminde Ermeni bölgesinin tarihî eseri]. 1852.
33. Darveshyan, Mamoy Khalyt. Скотоводческое хозяйство курдов Восточной Армении: по материалам второй половины XIX – начала XX в. [Doğu Ermenistan Kürtlerinde pastoral ekonomi, XIX. yüzyılın ikinci yarısı – XX. yüzyıl başı]. 1986.
34. Dyakov, Nikolay Nikolaevich. Tarihte Kürtler ve Rusya’nın Siyaseti. 2016.
35. Emerîkê Serdar. Keşkûl. 2013.
36. Field, Henry. Ancient and Modern Man in Southwestern Asia. Cilt 2. 1961.
37. Friç, Doktor. Kürtler: Tarihi ve İçtimaî Tedkikat. 1916.
38. Geybullaev, Giyasaddin Asker oğlu. Топонимия Азербайджана [Azerbaycan’ın Toponimisi]. 1986.
39. Güner, İbrahim. İlimiz Iğdır. Iğdır: İl Millî Eğitim Müdürlüğü Koruma ve Yaşatma Derneği, 1993.
40. Henning, Barbara. Narratives of the History of the Ottoman-Kurdish Bedirhani Family in Imperial and Post-Imperial Contexts. 2018.
41. Henry-Bordeaux, Paule. Antaram de Trébizonde: roman. 1930.
42. Hun, Mücahit Özden. Iğdır Sevdası (Ciltli). 2002.
43. Hun, Mücahit Özden. Kürt, Azeri Iğdır Cumhuriyeti. 2017.
44. Izady, Mehrdad. The Kurds: A Concise Handbook [Kürtler]. 1992.
45. Jaba, Alexandre. Recueil de notices et récits kourdes. 1860.
46. Jalāʼīpūr, Ḥamīd Rizā. Kurdistan: Causes for the Continuation of Its Crisis Following the Islamic Revolution (1358–1370). 1993.
47. Kalafat, Yaşar. Balkanlar’dan Uluğ Türkistan’a Türk Halk İnançları. Cilt 8. 2006.
48. Karabuda, Barbro. Öster om Eufrat: Kurdernas land. 1960.
49. Karataş, Yakup. Bayezid Sancağı ve İdarecileri, 1700–1914. 2014.
50. Kocadağ, Burhan. Doğu’da Aşiretler, Kürtler ve Aleviler. 1992.
51. Köppen, Peter von. Russlands Gesammt-Bevölkerung im Jahre 1838. 1838; ayrıca 1843 baskısı.
52. Kurt, Songül Keçeci. Belgelerle Bayezid Sancağı Maarifi. 2014.
53. Lazarev, Mikhail Semyonovich. Курдистан и курдская проблема: 90-е годы XIX века – 1917 г. 1964.
54. Lerch, Pyotr. Изслѣдованія объ иранскихъ курдахъ и ихъ предкахъ, сѣверныхъ халдеяхъ. 1–3. ciltler. 1856.
55. Lynch, H. F. B. Armenia: Travels and Studies. 2 cilt. Londra, 1901. (Tam metin yeniden basımı: 2016.)
56. Mehmet Hürşit Paşa. Seyahatnâme-i Hudûd. 1847.
57. Olegovna, Angelica. Rusya Tarihinde ve Siyasetinde Kürtler. St. Petersburg Devlet Üniversitesi, 2016.
58. Onk, Nizamettin. Kafkasya’dan Anadolu’ya Iğdır Tarihi. 2006.
59. Öner, Nihat. Dendo. Wardoz Yayınevi, 2018.
60. Öner, Nihat. Tivinga Kurdan ya Çıllulule. Wardoz Yayınevi, 2020.
61. Özbudun, Sibel ve Temel Demirer. “Hayır, Evet’ten Önce Gelir!”: Hukuk(suzluk) Yazıları. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2008.
62. Perinçek, Doğu (haz.). Aşiretler Raporu. 1970’te hazırlanmış, 1998’de basılmıştır.
63. Pîr Dîma. Êzdiyên Serhedê.
64. Pittard, Eugène. Les races et l’histoire: introduction ethnologique à l’histoire. 1953. (İngilizce yeniden basımlar: Race & History, 2003 ve 2011.)
65. Rişvanoğlu, Mahmut. Doğu Aşiretleri ve Emperyalizm. İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 1992.
66. Roşeng, B. Kurd li Xorasanê. 2005.
67. Seydayê Tîrêj. Serpêhatiyên Kurdan. 2 cilt. Weşanên Peywend.
68. Suny, Ronald Grigor. Transcaucasia, Nationalism and Social Change: Essays in the History of Armenia, Azerbaijan, and Georgia. 1996.
69. Süphandağ, Kemal. Büyük Osmanlı Entrikası: Hamidiye Alayları. 2006.
70. Şeref Han. Şerefname. 1597.
71. Taşdemir, Nihat. Iğdır Tarihi. 1996.
72. Tekin, Gülçiçek Günel. Beni Yıkamadın Gömün. 2013.
73. Volkov, Sergey Vladimirovich. Генералитет Российской империи: энциклопедический словарь генералов и адмиралов от Петра I до Николая II. Cilt 2. 2009.
74. Wilson, Edward L.; Kerr, Mark Brickell; Weeks, Edwin Lord; Lynch, H. F. B. vd. Mountain Climbing. The Out-of-Door Library. 1897.
75. Chatoev, Kh. M. Kurdy Sovetskoi Armenii. Erevan: Izdatel'stvo Akademii nauk Armyanskoi SSR, 1965.
76. D. İzoli, Fergenga Kurdî-Tirkî (Kürtçe- Türkçe Sözlük), Deng Yayınları, 1992.
77. Abdullah, Nejad. İmparatorluk Sınır ve Aşiret, Avesta Yayınları.
78. İvan İvanoviç Şopen, Историческій памятникъ состоянія Армянской Области въ эпоху ея присоединенія къ Россійской Имперіи, St. Petersburg, 1852.
79. Kemali, Ali. Erzincan, Resimli Ay Matbaası, İstanbul, 1932.
80. DR. Ramazan Balcı, Osmanlı'nın Doğu Siyaseti, 2010.
81. Önal, Mücahit. Kağızman’a Ismarladım Nar Gele. Azim Ofset Matbaacılık, 2000.
82. Necmeddin Sahir Sılan, “Kürt Sorunu ve Devlet: Tedip ve Tenkil Politikaları (1925-1947)”, derleyen Tuğba Yıldırım, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul, 2011.
83. Musayelyan, J. S. "Novaya rukopis' iz sobraniya A. D. Zhaby kak istochnik po izucheniyu kurdskoy kultury." St. Petersburg Journal of Oriental Studies, 7 (1995)
84. Çağlayan, Ercan (ed.). Burası Muş’tur: Tarih, Toplum, Kültür ve Edebiyat. İstanbul: Pınar Yayınları, 2019.
85. Kaya, Hakan. İmparatorluk, Serhad ve Sancak: Bayezid. Nûbihar Yayınları, 2026.
86. Özbudun, Sibel ve Temel Demirer. “Hayır, Evet’ten Önce Gelir!”: Hukuk(suzluk) Yazıları. Ankara: Ütopya Yayınevi, 2008.

Resmî ve yazarı belirtilmemiş eserler

1. 19. Yüzyılın Birinci Yarısında Aşiretler ve Demografik Yapı. [Yazar adı kaynakta belirtilmemiştir.]
2. Географическо-статистическій словарь Россійской имперіи [Rus İmparatorluğu’nun coğrafî-istatistikî sözlüğü]. Tom II. 1865.
3. Изслѣдованіе современнаго состоянія скотоводства въ Россіи. Рогатый скотъ. Cilt 3–4. St. Petersburg: Tipografiya A. A. Mikhel’sona, 1890. (Departament zemledeliya i sel’skoy promyshlennosti.)
4. Волости и важнейшие селения Европейской России [Volostlar, köyler, kırsal idareler ve Rusya genelindeki polis kampları]. 1913.
5. Government of India. Kurdistan and the Kurds. 1919.
6. Tiflis: Tipografiya Kantselyarii Glavnonachal’stvuyushchego grazhdanskoy chast’yu na Kavkaze (Kafkasya sivil idaresi neşriyatı, Loris-Melikov). 1896.

II. Süreli Yayınlar, Kongre Tutanakları ve Yıllıklar

1. Kürd Araştırmaları Dergisi, “Kafkas Kürtleri”, Sayı 8, Editörler: Fırat Sözeri – İsmet Konak, 2022, http://kurdarastirmalari.com.
2. Folklora Me Dergisi. (2020). Sayı 6 (Haziran-Temmuz-Ağustos). Mezopotamya Vakfı.
3. Pencere Dergisi, sayı 5 (Ağrı, 2020).
4. Nûbihar Dergisi, Sayı 141 (Sonbahar 2017), Nûbihar Yayınları, İstanbul.
5. Eminoğlu, Nevzat. “Koçberiya Eşîrên Kurd ên Rewanê ya Beriya Şerê Cihanê û Bicihbûna Wan a li Mûşê.” Zanîngeha Zaxoyê – Senterê Zaxo bo Vekolînên Kurdî, ss. 945-958. https://zcks.uoz.edu.krd/wp-content/uploads/29co8.pdf
6. Türk Kültüründe Nevruz: Uluslararası Bilgi Şöleni (Sempozyumu) Bildirileri, Ankara, 20–22 Mart 1995. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 1995.
7. Archives du Muséum d’histoire naturelle de Lyon, cilt 6. Lyon: H. Georg / Musée Guimet d’histoire naturelle, 1895.
8. Bulletin de la Classe historico-philologique de l’Académie Impériale des Sciences de Saint-Pétersbourg, tome XV (1858).
9. Bulletin de la Société d’Anthropologie de Lyon, cilt 15 (1897).
10. Bulletins de la Société d’anthropologie de Paris, tome XV (1896).
11. Buletinul Societății de Științe din București (1892); Buletinul Societății Române de Științe / Bulletin de la Société roumaine des sciences, cilt 20 (1911).
12. Congrès international d’archéologie préhistorique et d’anthropologie. 11. oturum, Moskova, 1/13–8/20 Ağustos 1892. Cilt 1.
13. De Aarde en haar Volken, cilt 30. Haarlem: A. C. Kruseman, 1894.
14. Dr. A. Petermann’s Mitteilungen aus Justus Perthes’ geographischer Anstalt (1894).
15. Izvestiia Kavkazskago otdela Imperatorskago Russkago Geograficheskago Obshchestva, Tom II. Ed. D. I. Kovalenskii. Tiflis: Tipografiia Glavnago Upravleniia Namestnika Kavkazskago, 1873–1874.
16. Кавказскій календарь [Kavkazskiy kalendar’]. Tiflis: Kantselyariya namestnika, 1846.
17. La Nouvelle Revue, 16. yıl, cilt 86 (1894).
18. Le Figaro, 25 Haziran 1930.
19. Charton, Édouard (ed.). Le Tour du Monde: nouveau journal des voyages. 1862; ayrıca cilt 63–64. Paris: Hachette, 1892.
20. Nouvelles archives des missions scientifiques et littéraires: choix de rapports et instructions, cilt 3. Paris: E. Leroux / Commission des missions scientifiques et littéraires, 1892.
21. Peterburgskoe vostokovedenie, Vyp. 7. St. Petersburg: Vodoley, 1995.
22. Scribner’s Magazine, cilt 19. New York: C. Scribner’s Sons, 1896.
23. Transactions. 1893. (California Üniversitesi nüshası.)
24. Russkiy invalid, 1860, № 142 (Natsional’naya elektronnaya biblioteka).
25. Materialy dlia izucheniia ekonomicheskago byta gosudarstvennykh krest’ian Zakavkazskago kraia. Tom III. Tiflis: Tipografiia A. A. Mikhel’sona, 1886.
26. Svod materialov po izucheniiu ekonomicheskago byta gosudarstvennykh krest’ian Zakavkazskago kraia. Tom III. Tiflis: Tipografiia A. A. Mikhel’sona, 1888.
27. Izvestiia Kavkazskago otdela Imperatorskago Russkago Geograficheskago Obshchestva, T. I (Izdanie vtoroe). Ed. D. I. Kovalenskii. Tiflis: Tipografiia Gruzinskago Izdatel’skago T-va, 1894.
28. Materyaly dlya ustroystva kazennyh lѣtnih i zimnih pastbiщъ i dlya izuçeniya skotovodstva na Kavkazѣ. Tom III. Tiflis, 1895.

III. Kavkaz Gazetesi

Kavkaz (Кавказ). Tiflis, 1846–1918. Rusya İmparatorluğu’nun Kafkasya’daki siyasî ve edebî gazetesidir. Redkî aşireti bakımından taranan nüshalar, yıl ve sayı numarasıyla aşağıda toplanmıştır.

Taranan yıl ve sayılar

Yıl	Sayı
1848 1868	nr. 48 nr. 123, 124, 128, 129, 130
1869	nr. 93, 96
1871	nr. 88, 89, 92
1875	nr. 69, 70, 71
1879	nr. 92
1881	nr. 18
1882	nr. 119
1883	nr. 107
1885	nr. 189, 190, 191
1887	nr. 104
1889	nr. 305
1890	nr. 297, 304, 305

IV. Tezler

1. Aras, Kemal. “XIX. Yüzyılda Revan Muhacirleri.” Tez, 2010.
2. Karataş, Eyüp. “XIX. Yüzyılın Sonlarında Bayezid Sancağı’ndaki Aşiretler ve İskân Politikası.” Tez.
3. Kaya, Erol. “1877–1878 Harplerinde Ağrı Bölgesinde Göç Hareketleri.” Tez, 2008.

Not. Redkî aşiretinden bahseden Arapça, Farsça ve Ermenice eserler henüz bu listeye dâhil edilmemiştir.